PDA

Bekijk Volledige Versie : Abortus



van Bommel
12-07-04, 20:03
Sommige vragen die aan mij gesteld worden zijn ook interessant voor andere mensen. Vandaar deze vraag en antwoord op dit forum.

Vraag:

Het gaat om abortus, ik weet dat het verboden is in de islam. Maar vraag me af of er geen uitzonderingen zijn bijv. dat je zwanger raakt voor een huwelijk of als je verkracht word.

Antwoord:

Het woord ‘alaqah betekent dus letterlijk ‘iets dat hangt’. Dat wil zeggen dat de bevruchte eicel zich vastzet aan de baarmoederwand. Deze opvatting over het levensbegin is natuurlijk van groot belang voor de islamitische wetgeving inzake abortus. Wat betreft de ouderlijke bijdrage aan de voortplanting en de verschillende ontwikkelingsstadia van het foetus, lopen de observaties van de Koran, de profeet Mohammed en de moderne wetenschap, tamelijk parallel. Al-Ghazzâli zegt in de elfde eeuw en Ibn Qayim in de veertiende eeuw, dat de bezieling van de foetus in de vierde van de veertig dagen perioden alleen met zekerheid bekend kan zijn aan een goddelijk geïnspireerde profeet, door middel van openbaring. Ook bij de schepping van de oorspronkelijke mens wordt dit moment aangegeven: "Toen uw Schepper tot de engelen zei: 'Ik ga de mens uit klei scheppen en wanneer Ik hem heb gevormd en hem van Mijn geest heb ingeblazen..." (38:71-72)

In de islamitische richtlijnen is die periode van 120 dagen van doorslaggevend belang voor beslissingen over vruchtafdrijving. Na die periode is abortus uitgesloten, behalve wanneer het leven van de moeder gevaar loopt. Maar ook over abortus in de periode vooóór de inblazing van de ziel (levensadem) is geen eenheid van opinie onder de diverse scholen en geleerden.
· De meeste Malikitische juristen verbieden abortus volledig. Zij zijn het in theorie eens met geleerden van andere scholen dat de periode van bezieling 120 dagen is, maar gaan ervan uit dat het embryo bestemd is een volledig mens te worden en dat de levenskiem onaantastbaar is vanaf het moment dat de bevruchte eicel zich in de baarmoeder nestelt.
· Veel juristen van de Hanafitische school stonden abortus toe tot het eind van de vierde maand. Sommigen stonden zelfs toe dat het zonder toestemming van de echtgenoot gebeurde, als de reden belangrijk genoeg was.
· Veel Hanbalitische en Sjafi'itische geleerden gingen tot op grote hoogte mee met de tolerante houding van de Hanafitische geleerden, maar beperkten vaak de periode waarbinnen nog een legale abortus mogelijk was tot veertig of vijftig dagen. We kunnen de islamitische religie op dit gebied dus als redelijk tolerant beschouwen.

Abortus is binnen de islam tot op zekere hoogte toegestaan. Veel geleerden vinden het moment van de bezieling van de vrucht de scheidslijn voor het wel of niet toestaan van abortus. Bij sommigen ligt die tot het einde van de vierde maand, anderen beperken de periode bij veertig of vijftig dagen. Het is een erg discutabel onderwerp, dat nauw samenhangt met de religieuze visie op geboortebeperking. Een volledig verbod heeft echter nooit de overhand gekregen. Veel van de regelgeving in de islamitische wet op het gebied van abortus is gebaseerd op de religieuze visie op de ontwikkeling van de foetus. Wanneer iemand een zwangere vrouw pijn doet waardoor zij aborteert, dan dient de boete die de dader daarvoor moet betalen (diya) afgewogen te worden naar het stadium waarin de foetus zich bevindt .
We zien dat de ontwikkelingsstadia van het foetus in de Koran worden beschreven als ‘een nieuwe schepping’. (23:12-14) We kunnen daarin drie stadia onderscheiden. In de eerste periode van de bevruchting tot veertig dagen erna, spreken we over nutfa (levenskiem). In de daarop volgende veertig dagen over ‘alaqah (bloederig, kleverig klompje). En de derde veertig dagen hebben we het over mudgha (klompje vlees dat eruit ziet alsof het is fijngekauwd).
Ongeveer na deze 120 dagen wordt het foetus als bezield beschouwd. Deze 40-daagse perioden noemt de Koran niet, wel staat er in een bekende overlevering: "De schepping van ieder van jullie vindt plaats in de buik van de moeder, dit gedurende veertig dagen in de vorm van een levenskiem, daarna is hij even lang een klonter, daarna is hij even lang een klompje vlees; vervolgens wordt er een engel naar hem toegezonden die hem de levensadem (rûh) inblaast..."

Omdat voorhuwelijkse seks in de islam niet wordt toegestaan, vindt abortus bij zwangerschap van een ongehuwde moeder, in de landen van herkomst, altijd volledig in het geheim plaats. Zowel de voorhuwelijkse seks, de zwangerschap als de abortus hebben nooit plaatsgevonden.
De eer en schandeprincipes binnen het sociale controleverkeer wegen zo zwaar dat mensen zwijggeld ontvangen om de abortus geheim te houden. Over iets dat officieel niet kan bestaan worden in de teksten van de moslimjuristen ook geen uitspraken gedaan. Wanneer een ongehuwde moeder zichzelf als moslim deze vraag stelt, acht zij zichzelf binnen het morele kader van de islam op het ene moment maar overschreed dit op een eerder moment. Toch is het belangrijk voor haar existentiële verwerking van de abortus om zichzelf binnen het morele kader van de islam te plaatsen. Het is goed daarbij te weten dat de dominante visie in zowel de juridisch als religieuze literatuur neigt naar algemene toestemming. Bij conceptie begint volgens de islam weliswaar nieuw leven maar de creatie van menselijk leven vindt plaats op het moment van ‘bezieling’.

Wanneer we het koranvers "Degene die zich in een noodsituatie bevindt, zal geen zonde begaan bij het toepassen van wat niet is toegestaan"(2:173), verbinden aan de profetische uitspraak: “Abortus is alleen toegestaan wanneer het leven van de vrouw in gevaar komt”, wordt duidelijk dat in geval van verkrachting abortus is toegestaan. “Want”, zeiden moslimgeleerden eeuwen geleden al, “een vrouw bestaat niet alleen uit een stoffelijk lichaam, maar ook uit een geestelijk lichaam”. Voor een verkrachtingsslachtoffer is de daarop volgende eventuele zwangerschap ondraaglijk. Verkrachtingsslachtoffers hebben de eerste periode na de afschuwelijke ervaring tot zelfs jaren daarna, geestelijke bijstand nodig. Het is zeer zeker gewenst om een slachtoffer direct medische hulp te bieden. Een arts moet het slachtoffer onderzoeken op aanwezigheid van geslachtsziekte, aids, eventuele kans op zwangerschap, etc. Tijdige hulp, ingrijpen, is hierbij geboden. De vraag over ‘verkrachting binnen het huwelijk’ zal veel moeilijker te beantwoorden zijn, omdat daarover vanuit de beslotenheid van het moslimgezin veel minder bekend wordt dan met de betrekkelijke openheid op dit gebied binnen het westerse familieleven mogelijk is.

Abdulwahid van Bommel