PDA

Bekijk Volledige Versie : Aanstekelijke branden



frank van gemert
04-01-06, 23:26
Aanstekelijke branden

Ken je die van die man die van een wolkenkrabber valt? Op weg naar beneden spreekt hij zich bij elke verdieping moed in: ‘Tot nu toe gaat het goed, tot nu toe gaat het goed’….

Met deze zinnen begint de film La Haine (vertaling: De Haat) van regisseur Matthieu Kassovitz uit 1995. De film volgt drie vrienden in een Parijse voorstad, waar de jongens in een kille omgeving opgroeiden, inmiddels werkloos zijn en bij herhaling aanvaringen hebben met de politie. Deze context is ook het decor van de recente rellen in Frankrijk. Begin november werd in Clichy-sous-Bois brand gesticht, in de twee weken die volgden brandden ook in andere steden honderden auto’s uit en werden winkels geplunderd. De aanleiding was de elektrocutie van twee jongens, die zich voor achtervolgers van de politie verstopten in een transformatorhuisje. Dat was de spreekwoordelijke lont die bij het kruitvat werd gehouden.
Lokale en nationale bestuurders, minister Sarkozuy voorop, spraken zich uit over de toestand waarin Frankrijk terecht was gekomen. De eerste dagen werd de taal in deze commentaren almaar grimmiger, wat beantwoord werd met de verspreiding en uitbreiding van brandhaarden over het gehele land. Een immense politiemacht werd gemobiliseerd en de avondklok moest worden ingesteld om de rust te laten weerkeren. Het aanstekelijke karakter van het pyromane verzet werd niet alleen in Parijs en in andere Franse steden gevreesd. Ook in België kneep men de tenen bij elkaar, maar behoudens enkele uitgebrande auto’s in Luik en Brussel bleef de schade beperkt.
In Nederland zijn in de Rotterdamse wijk Beverwaard elf auto’s in brand gestoken, maar botsingen tussen jongeren en de politie bleven uit. Dat neemt niet weg dat ook hier vrees bestond dat de vlam in de pan zou slaan. In het bijzonder van Marokkaanse jongeren werd verwacht dat die zich zouden laten gelden. De rellen in Amsterdam-West in 1998 en de uit de hand gelopen protestmanifestatie bij de dood van Driss Arbib in 2003 kunnen erop wijzen dat er onder hen wat broeit. Daarnaast is er de gelijkenis met de Franse jongeren, die in meerderheid ook een Afrikaanse achtergrond hebben. Geert Wilders en Marijnissen, normaliter toch niet erg close, vonden elkaar in hun gemeenschappelijk gevoelde dreiging. Zij wilden van verschillende bewindsvoerders weten wat gedaan werd om dit te voorkomen.
Nederlandse auto’s bleven gespaard. Waarom bleken bepaalde settings wel ontvlambaar en andere niet? Segregatie in buitenwijken en jeugdwerkeloosheid, die problematiek speelt ook hier. Al kan gewezen worden op de mate waarin men die hier aantreft.

Amsterdam nu. Twee nachten achtereen heeft een groep Marokkaanse jongens nabij de bekende Diamantbuurt een spoor van vernieling getrokken door tientallen autoruiten in te slaan. De omwonenden spreken er schande van, de politie is alert. Niemand spreekt van rellen, het gaat om vandalisme. Tegelijkertijd komt de burgemeester in zijn nieuwjaarstoespraak met een groot offensief tegen armoede. Hij noemt daarbij, zoals hij ook al eerder heeft gedaan, in het bijzonder de positie van de jonge allochtonen.

De televisiekijker en de krantenlezer, maar ook jongeren op straat waren op de hoogte van de Franse branden. Het scenario voor brandend Nederland lag klaar, het leek wachten op de uitvoering. Die gevreesde branden hebben Nederland niet bereikt. Er was wel een vonk, maar kennelijk was er geen kruitvat. Degenen die onheil meenden te zien aankomen hebben zich laten leiden door de verkeerde signalen.
La Haine toont de onafwendbaarheid van het grote conflict in Frankrijk, ik denk dan ook dat deze film een voorspellend karakter niet ontzegd kan worden. De volgende vraag is dan welke Nederlandse rolprent hiervan de tegenhanger is? …………..Na de kwajongenstreken uit en Het Schnitzelparadijs en het uitkomen van Shouf shouf habibbi als televisieserie hadden we kunnen weten dat het zo’n vaart niet zou lopen.

Frank van Gemert