PDA

Bekijk Volledige Versie : Amerika in de houdgreep



Column van de week
06-04-06, 14:51
"Amerika in de houdgreep"

De haute ťlite van de Amerikaanse politieke wetenschap is in rep en roer. Congresleden, denktanks en buitenlandexperts staan op hun kop. Een hoofdredactioneel commentaar van de Financial Times in de zaterdageditie. Wat is er aan de hand? Twee tophoogleraren in de internationale betrekkingen schrijven in de London Review of Books (23 maart) dat de buitenlandse politiek van de Verenigde Staten al decennialang in een onbegrijpelijke houdgreep van de IsraŽl-lobby zit. John Mearsheimer van de University of Chicago en Stephen Walt van de Kennedy School of Government van Harvard vragen zich af waarom Amerika sinds de juni-oorlog van 1967 in die houdgreep terecht is gekomen. Waarom offerde het zijn eigen veiligheid en die van tal van bondgenoten op ter wille van de joodse staat? Waarom maakte het de afgelopen dertig jaar meer dan honderdveertig miljard dollar over naar IsraŽl? En waarom ontvangt elke IsraŽliŽr (die tegenwoordig minstens zo rijk is als een Spanjaard of Zuid-Koreaan) nog altijd vijfhonderd dollar per jaar uit de Amerikaanse schatkist? Alleen maar om binnenlandspolitieke redenen, stellen de auteurs, en door toedoen van de wel zeer geslaagde IsraŽl-lobby die is opgebouwd rond de organisatie AIPAC (American IsraŽl Public Affairs Committee). IsraŽl is het enige land ter wereld dat geen verantwoording aan Washington hoeft af te leggen over de besteding van al dat geschonken geld, en het landje krijgt top-secret informatie van de inlichtingendiensten die zelfs de trouwste Navo-bondgenoten niet wordt gegund. Terwijl de Verenigde Staten moord en brand schreeuwen over het atoomprogramma van Iran, dat het non-proliferatieverdrag heeft ondertekend, is uit Washington nog nooit ťťn kritisch geluid vernomen over de IsraŽlische atoombom, terwijl IsraŽl zijn neus ophaalt voor datzelfde verdrag. De Amerikanen gebruiken automatisch hun vetorecht in de Veiligheidsraad om elke resolutie die IsraŽl veroordeelt te dwarsbomen. President Nixon kondigde tijdens de Jom Kippoeroorlog in 1973 zelfs een nuclear alert af: hij had er desnoods een atoomoorlog met de Russen voor over om IsraŽl te redden.

De hoogleraren concluderen dat de Verenigde Staten het zichzelf daarmee onnodig lastig hebben gemaakt. Het werkelijke strategische doel van de Verenigde Staten in het Midden Oosten zou niet moeten zijn om IsraŽl de hand boven het hoofd te houden, maar om te zorgen voor een stabiele aanvoer van olie tegen een schappelijke prijs, vinden zij. Als ĎThe Lobbyí, zoals de machtige arm van IsraŽl in het artikel wordt genoemd, het Amerikaanse Midden-Oosten-beleid niet zo scheef zou trekken, zou de vrede binnen handbereik zijn. Zij Ďvergroot het terroristische gevaar voor alle staten, ook de Europese bondgenoten. Ze heeft een oplossing van het IsraŽlisch-Palestijnse conflict getorpedeerdí en Ďdraagt bij aan islamradicalisme in Europa en AziŽí. Het artikel beschuldigt een reeks politici als Dick Cheney (vice-president), Paul Wolfowitz (oud-onderminister van Defensie), Dennis Ross (oud-onderhandelaar van Bill Clinton), kranten als de Wall Street Journal en de New York Times, denktanks als het American Enterprise Institute en het Brookings ervan in de greep te zijn van The Lobby en somt voorbeelden op van onfrisse campagnes tegen academici en publicisten die het wagen om kritische vragen te stellen bij het pro-IsraŽlische beleid.

Op zichzelf zijn deze beschuldigingen niet zo nieuw. Het opzienbarende is dat twee gerenommeerde professoren er nu hun naam onder zetten. Ze wisten dat de reacties furieus zouden zijn. Ze schrijven dat een van de machtigste wapens van The Lobby is dat elke criticus makkelijk van anti-semitisme kan worden beschuldigd. Het woord Ďcharlatansí is al gevallen. Alan Dershowitz, hoogleraar aan de Harvard Law School, vindt het stuk Ďtrashí en zegt dat het door een middelbegaafd Hamas-aanhanger geschreven had kunnen zijn. Strobe Talbott, voormalig onderminister van Buitenlandse Zaken en tegenwoordig president van het Brookings is gekrenkt en noemt het stuk van Mearsheimer en Walt Ďeen brouwsel van insinuaties en ongegronde beweringení. Ook mij valt het gemak tegen waarmee het stuk is geschreven. Er staan fouten in, het stuk is opgebouwd uit overgenomen beschuldigingen, en het steunt nauwelijks op eigen research. De Arabische lobby ontbreekt in hun verhaal. Maar belangrijker dan die zwakke punten in een overigens stevig stuk is wat in een hoofdredactioneel commentaar van de Financial Times de Ďmoral blackmailí wordt genoemd, de onvrijheid in dit wetenschappelijke domein om de politiek ten aanzien van IsraŽl te bekritiseren. De Harvard University heeft zich gedistantieerd van Stephen Walt, zijn positie als decaan van de Kennedy School staat ter discussie. De affaire bewijst dat een vrij debat over de verhouding Amerika-IsraŽl nog niet gevoerd kan worden.

Copyright: Ko Colijn