Schizofrenie ontwricht Marokkaanse families
  • + Plaats Nieuw Onderwerp
    Resultaten 1 tot 2 van de 2

    Onderwerp: Schizofrenie ontwricht Marokkaanse families

    1. #1
      vidi vici veni MO_NL's Avatar
      Ingeschreven
      Jun 2001
      Locatie
      Amsterdam
      Berichten
      2.641
      Post Thanks / Like
      Reputatie Macht
      10

      Standaard Schizofrenie ontwricht Marokkaanse families

      Schizofrenie komt onder Marokkaanse
      mannen van de tweede generatie bovengemiddeld vaak voor. ‘Ik vermoed
      dat het bij 20 procent van de Marokkaanse verdachten een rol speelt.’
      Een Utrechts project richt zich op de hele familie.


      Neem
      de Utrechtse familie Boussoufa, afkomstig uit een dorpje in het
      Marokkaanse Rifgebergte. Moeder 39 jaar, vader 38. Zes kinderen in de
      leeftijd van 11 tot 24 jaar. Vader heeft door een ongeluk hersenletsel
      opgelopen en is lichamelijk en geestelijk zwak. Hij en zijn vrouw zijn
      beiden analfabeet. Ze hebben dus veel moeite om zich staande te houden
      in de Nederlandse maatschappij, en dan gaat hun oudste zoon Hamid zich
      ook nog eens vreemd gedragen.


      Schizofrenie ontwricht Marokkaanse familiesHij beweert dat hij
      stemmen hoort die hem opdrachten geven. Hij maakt schulden, vooral door
      de boetes die hij krijgt wegens wildplassen, reizen zonder kaartje en
      roken op plaatsen waar dat niet mag. De ouders voelen zich
      verantwoordelijk en komen daardoor in ernstige financiële problemen.


      Op
      zeker moment leven ze in grote armoede, ze hebben maar net genoeg te
      eten en slapen op matrassen op de grond. Ze schamen zich voor hun zoon
      en voor hun situatie, waardoor ze zich isoleren en steeds meer
      vereenzamen. Hamid blijkt aan schizofrenie te lijden. Dat verklaart
      zijn vreemde gedrag.


      Schizofrenie is een psychiatrische
      aandoening die zich kenmerkt door psychotische perioden, waarbij de
      patiënt last heeft van hallucinaties en wanen, zoals stemmen horen. De
      ziekte komt onder Marokkaanse mannen van de tweede generatie zeven keer
      meer voor dan bij autochtonen, namelijk bij zeven op de honderd mensen,
      tegen één op de honderd bij Nederlanders. De ziekte is deels genetisch
      bepaald, en openbaart zich meestal tussen het 16e en 35e levensjaar,
      vaak getriggerd door cannabisgebruik of door stress. Het grootste deel
      van de patiënten is man.

      Het verhaal van de familie
      Boussoufa is kenmerkend voor bijna alle Marokkaanse families in
      Nederland die met schizofrenie te maken hebben. De meeste van deze
      ouders zijn sociaal zwak, ongeletterd en hebben geen idee wat hun zoon
      (of soms dochter) mankeert. Meestal denken ze dat hij bezeten is door
      geesten. Vaak voelen ze zich schuldig, zijn bang dat ze hun kind niet
      goed hebben opgevoed. Het kost ze grote moeite om te erkennen dat hij
      (of soms zij) ziek is. Áls ze dat al ooit zullen doen, want op
      psychische stoornissen rust een taboe in de Marokkaanse cultuur.


      Voor
      dergelijke families is er in Utrecht sinds anderhalf jaar het project
      Thuiscoaching. Het is opgericht door sociaal-psychiatrisch
      verpleegkundige Tiny van Hees, verbonden aan Indigo, een onderdeel van
      GGZ Altrecht, en Tom Rusting van Ypsilon, de vereniging van
      familieleden van schizofreniepatiënten. Het project kreeg onlangs een
      eervolle vermelding van de jury van de Ria van der Heijdenprijs. Die
      prijs wordt jaarlijks uitgereikt aan mensen die iets bijzonders
      gepresteerd hebben voor schizofreniepatiënten en hun omgeving.


      Van
      Hees: ‘We kenden de cijfers en wisten dus dat veel Marokkaanse ouders
      te maken hadden met schizofrenie. Maar op voorlichtingsbijeenkomsten
      zag je ze nooit. Zo ontstond het idee om hen thuis op te zoeken en
      ondersteuning te bieden.’


      Een professionele
      hulpverlener, een vrijwilliger van Ypsilon en een tolk gaan gedrieën op
      pad. Schrijnende situaties treffen ze aan. De ouders zijn altijd
      ontredderd. Vaak heeft hun zoon schulden gemaakt, zoals Hamid, of
      anderszins schade aangericht als gevolg van zijn stoornis. Soms heeft
      hij strafbare feiten gepleegd.


      De ondersteuning die
      wordt aangeboden bestaat uit praktische hulp, uitleg over de ziekte en
      adviezen over de omgang met het schizofrene kind. ‘Bijvoorbeeld: niet
      schreeuwen, niet de strijd aangaan’, zegt Tiny van Hees. ‘En dat het
      goed is om complimentjes geven.’


      Pragmatisch


      De
      thuiscoaches hebben een uiterst pragmatische benadering. ‘We passen ons
      zoveel mogelijk aan de gebruiken aan. Als iemand geen hand wil geven,
      best. Wij willen ons verhaal kwijt, en hoe, dat kan ons niet schelen.
      Wij proberen ook niet om het geloof in geesten uit te bannen, maar
      zeggen bijvoorbeeld: “Als uw zoon pilletjes slikt, wordt de geest
      rustiger”. Maar we beginnen in de regel met praktische zaken, zoals de
      aanvraag van een persoonsgebonden budget of aanmelding bij de
      voedselbank. Door eerst concrete hulp te geven, proberen we het
      vertrouwen te winnen.’


      Dat laatste is niet altijd
      eenvoudig. Tom Rusting vertelt over een alleenstaande moeder die
      meerdere kinderen heeft met schizofrenie. ‘Met een van de zoons gaat
      het betrekkelijk goed, hij krijgt hulp en we hebben een
      persoonsgebonden budget voor hem geregeld. Maar een andere zoon hebben
      wij zelfs nog nooit gezien.'


      Schizofrenie ontwricht Marokkaanse families'Hij sluit zich op in zijn
      kamer en wil met niemand iets te maken hebben. Hij wordt dus ook niet
      behandeld. Daarvoor zou een gedwongen opname nodig zijn, maar moeder
      wil daar niet aan meewerken. In Marokko heeft ze twee familieleden
      gehad die gedwongen werden opgenomen en vervolgens zijn overleden, ze
      denkt als gevolg van de injecties die ze kregen. Nu is ze bang dat haar
      zoon hetzelfde overkomt.’


      Rusting is vrijwilliger, hij
      heeft zelf een zoon met schizofrenie en zegt graag ‘iets positiefs’ te
      willen doen met zijn eigen ervaringen. Het is duidelijk dat hij onder
      deze moeilijke omstandigheden tevreden moet zijn met kleine succesjes.
      En die zijn er, zegt hij.


      ‘De ouders van Hamid
      koesterden een groot wantrouwen jegens de westerse medische wetenschap.
      Ze zagen wel dat hun zoon niet in orde was, maar schreven dat toe aan
      het blowen en vooral aan de slechte invloed van Hamids vriendin, een
      voormalige prostituee. Ze hoopten dat wij ervoor konden zorgen dat die
      vrouw van het toneel verdween, dan zou het allemaal wel goed komen. We
      konden hen niet aan het verstand brengen dat Hamid ziek was en
      behandeld moest worden. We zijn toen begonnen met het regelen van een
      bewindvoerder, zodat de ouders niet langer zouden hoeven opdraaien voor
      Hamids schulden.'


      'Terwijl we bezig waren met het
      invullen van de formulieren daarvoor, vroeg vader ineens: “Hoe lang
      duurt die schizofrenie eigenlijk?” Dat was een heuglijk moment, het
      betekende dat hij nu inzag dat zijn zoon ziek was, én dat hij bereid
      was dingen aan te nemen van ons. Bijvoorbeeld dat het belangrijk is dat
      Hamid zijn pillen slikt.’


      Tiny van Hees zegt het
      eerlijk: ‘Dit werk kost bakken energie. En wat je bereikt is weinig,
      als je het langs de Nederlandse meetlat legt. En toch is het wel
      degelijk dankbaar werk, vindt ook Van Hees. ‘Je ziet dat de mensen
      vrolijker worden en er beter uit gaan zien. Vrouwen gaan soms op ons
      advies naar een Marokkaanse vrouwenvereniging waar ze leuke dingen
      doen. Er is meer rust in het gezin als wij hen geholpen hebben de
      financiën op orde te brengen en er een financieel bewindvoerder is voor
      de zoon.’


      Het aantal families dat door Thuiscoaching
      wordt geholpen groeit gestaag; inmiddels zijn het er 35. Vooralsnog
      alleen in de regio Utrecht, maar GGZ-instellingen in andere regio’s
      (Den Haag, Amersfoort en Gouda) volgen het project met interesse. De
      huisbezoeken (gemiddeld acht keer 3 uur) kosten zo’n 1200 euro per
      gezin. Dit bedrag wordt grotendeels betaald uit de GGZ-preventiegelden.
      Vanwege de inzet van vrijwilligers en Marokkaanse stagiaires die als
      tolk fungeren, blijven de kosten beperkt.


      Het liefst
      zouden ze al in een eerder stadium ingeschakeld worden, vertellen de
      thuiscoaches. Van Hees: ‘Nu is het vooral puinruimen wat we doen. Het
      zou beter zijn als wij standaard bij een gezin op bezoek gingen wanneer
      bij iemand de diagnose wordt gesteld.’ Rusting: ‘Mijn droom is
      eigenlijk dat deze mensen nóg veel eerder hulp krijgen. Want voordat
      het zo ver is dat zo’n jongen eindelijk behandeld wordt, is er altijd
      al veel gebeurd.'


      'Schizofreniepatiënten hebben geen of
      een heel slecht ziekte-inzicht, waardoor het erg moeilijk is om ze bij
      de dokter te krijgen. Als je ouders analfabeet zijn, de taal niet
      spreken en slecht de weg kennen in de Nederlandse maatschappij, duurt
      het soms jaren langer dan nodig voor je adequate zorg krijgt. En bij
      schizofrenie geldt: hoe eerder de behandeling begint, hoe beter de
      prognose.’


      Niet alleen bij de Marokkaanse
      bevolkingsgroep zelf is sprake van onbegrip rondom schizofrenie, ook
      hulp- en dienstverleners weten nog veel te weinig van de ziekte, zo
      merken Van Hees en Rusting dagelijks. Dat geldt met name voor de
      politie. En daarvan zijn juist de Marokkaanse patiënten vaak de dupe.
      Tiny van Hees: ‘Verwarde Marokkaanse jongens die ongewenst gedrag
      vertonen worden door de politie meestal als crimineeltjes bestempeld,
      terwijl het in veel gevallen gaat om patiënten die aan psychoses
      lijden, zoals schizofreniepatiënten. Ik vermoed dat dat opgaat voor
      zo’n 20 procent van de Marokkaanse verdachten.'


      'Laatst
      zat er een schizofrene Marokkaanse jongen 4 weken vast op Schiphol,
      vanwege schulden. Zijn reclasseringsambtenaar was met vakantie. Niemand
      die hem kon helpen, niemand die wist dat zo’n jongen helemaal niet
      thuishoort in de gevangenis.’


      Ontoerekeningsvatbaar


      Ook
      Hamid zat verschillende keren in de gevangenis voordat bij hem de
      diagnose schizofrenie werd gesteld. Na een vrij ernstig delict - waar
      hij uiteindelijk niet voor is veroordeeld wegens
      ontoerekeningsvatbaarheid - werd hij een half jaar opgenomen in een
      forensische kliniek. Binnenkort krijgt hij een plaats in een centrum
      voor beschermd wonen. Hij slikt medicijnen en heeft - dankzij de
      inspanningen van de thuiscoaches - een curator die zijn belangen
      behartigt. Zijn leven en dat van zijn ouders is in een rustiger
      vaarwater gekomen.


      'Migratie speelt grote rol'


      Socioloog
      Benaissa Hallich is onderzoeker bij de afdeling Kinder- en
      jeugdpsychiatrie van het VU medisch centrum. Tevens is hij verbonden
      aan Indigo en doet hij in opdracht van de overheidsorganisatie ZonMw
      onderzoek naar de effectiviteit van het project Thuiscoaching. Hij is
      van Marokkaanse afkomst en heeft zelf een schizofreniepatiënt in de
      familie.


      Hoe verklaart u het feit dat schizofrenie zoveel vaker voorkomt bij Nederlanders van Marokkaanse afkomst?

      ‘Daarvoor
      is niet één enkele oorzaak aan te wijzen. Wel is duidelijk dat migratie
      een grote rol speelt. En daarbinnen is identiteit dan weer een
      bepalende factor. Immigranten die willen integreren, komen soms in
      aanvaring met hun directe omgeving; die vindt dat ze zich van hun eigen
      cultuur vervreemden. Anderzijds krijgen ze uit de samenleving waar ze
      zo graag bij willen horen signalen van afwijzing. Dat levert stress op,
      en stress kan schizofrenie die in aanleg aanwezig is naar de
      oppervlakte brengen. Vooral Marokkanen zijn hier gevoelig voor omdat
      zij geen sterke collectieve identiteit hebben. Onderzoek heeft
      uitgewezen dat een sterke nationale identiteit, zoals met name Turken
      die hebben, minder spanning geeft.’


      Waarom is schizofrenie zo’n taboe onder Marokkanen?

      ‘Marokkanen
      hebben weinig inzicht in psychische klachten, eigenlijk kennen ze
      alleen lichamelijke ziektes en “gekte”. De groepscultuur bepaalt dat
      als iemand in je familie “gek” is, er een smet komt op je hele familie.
      Om zichzelf en de patiënt te beschermen, wordt de ziekte verborgen
      gehouden. Het gevolg is dat deze families in een isolement
      terechtkomen.’


      Wat vindt u dat er moet gebeuren?

      ‘Er
      moet meer voorlichting komen over schizofrenie, onder Marokkanen zelf
      en onder hulpverleners en politie. Als de ziekte bij Marokkanen eerder
      herkend wordt, zul je dat terugzien in de criminaliteitscijfers. Ook
      moet de politie meer en structureler getraind worden in interculturele
      vaardigheden. Om een voorbeeld te noemen: Marokkaanse patiënten met een
      psychotische stoornis worden eerder door de politie opgepakt en
      ingesloten, omdat ze anders communiceren dan autochtonen. Ze kunnen
      agressief overkomen, zonder dat te zijn.’


      De naam van de familie Boussoufa is om privacyredenen gefingeerd.

      Bron: Binnenlands Bestuur / Brigit Kooijman

    2. #2
        
      Ingeschreven
      Jan 2004
      Berichten
      10.120
      Post Thanks / Like
      Reputatie Macht
      14396

      Standaard

      Ik denk dat heel bovenstaand verhaal over die familie gefingeerd is. Niet alleen de naam Boussoufa. Als die familie een kind heeft van 24 jaar en de moeder is 39 dan betekent dat dat ze zwanger werd op haar 14e. Lijkt me sterk en dan druk ik me nog zachtjes uit.

      De leeftijden van die vader en moeder impliceren dat ze kinderen zijn van de 1e generatie gastarbeiders (of in elk geval 1 van hen). Hoe kunnen ze dan allebei analfabeet zijn? 1tje zou ik nog wel kunnen begrijpen (de moeder). Maar ook dat is in feite een onmogelijkheid want ze moet op zn minst kunnen lezen/schrijven om voor gezinshereniging in NL in aanmerking te komen.


      Met andere woorden: complete duimzuigerij van het hoogste soort. Ik snap niet wat de duimzuigster Brigit Kooijman bezielt. Van iemand die schrijft voor het NRC zou je toch enige journalistieke integriteit verwachten. Of op zn minst een verhaal waar de domme hiaten uit zijn gehaald. Bovenstaand stukje is lachwekkend en de zoveelste zinloze parodie over de Marokkaanse gemeenschap. Niet dat schizofrenie binnen de Marokkaanse gemeenschap niet onderkend moet worden, maar neem het dan in elk geval serieus genoeg om zoiets niet te mengen met verzinsels.

    + Plaats Nieuw Onderwerp

    Bladwijzers

    Bladwijzers

    Forum Rechten

    • Je mag geen nieuwe onderwerpen plaatsen
    • Je mag geen reacties plaatsen
    • Je mag geen bijlagen toevoegen
    • Je mag jouw berichten niet wijzigen
    •